Waarom is Facebook zo machtig?

De technologiebedrijven op de beurs blijven maar groeien en ze staan zelfs hoger dan voor de coronacrisis. Voor een bedrijf als Amazon vind ik het nog zeer begrijpelijk, omdat steeds meer mensen gebruik maken van de webshop. Wanneer ik naar andere bedrijven kijk zoals Facebook, zie ik dat dit bedrijf ook enorm is gegroeid. Het is voor de meeste mensen wel bekend dat Facebook groot is, omdat zij de data van hun klanten verkopen. Hierbij geldt de regel: “Als je niet hoeft te betalen voor een dienst, dan ben jij het product.” Toen ik hierover verder ging denken wilde ik weten waarom Facebook zo machtig is. Daarnaast wilde ik ook weten hoeveel de data per gebruiker waard is.  

Hoe komt Facebook aan je data?

Om eerst maar eens met het makkelijke te beginnen, houdt Facebook alles bij wat iemand doet op Facebook en Facebook Messenger. Dit is voor de meeste mensen wel bekend, maar helaas stopt het hier niet bij. Hoe meer data één bedrijf van één persoon heeft, hoe meer die data waard is. Waarom zou Facebook zich alleen beperken tot hetgeen wat iemand op Facebook doet? Mocht iemand een app koppelen aan Facebook, dan worden ook alle gegevens van die app bijgehouden. Daarom kan er vaak ook heel makkelijk worden ingelogd met een Facebookaccount. Elke keer dat iemand dat doet, is het kassa.

In 2014 kocht Facebook WhatsApp over voor $19 miljard dollar. In 2014 waren er 450 miljoen gebruikers, dus dat komt neer op $35,- per gebruiker. Persoonlijk gezien heb ik nog nooit één cent hoeven te betalen voor deze dienst, dus mijn data zal wel gebruikt worden. Ik verwacht immers niet dat WhatsApp uit liefdadigheid is gekocht. Alle gesprekken en foto’s die iemand op dit medium heeft geplaats, staat allemaal opgeslagen op de servers van Facebook.

Instagram is ook van Facebook en ook hier wordt alles bijgehouden. Er kan makkelijk worden gezien met wie iemand omgaat en wat er speelt in zijn leven en wat die persoon interessant vindt. Kortom hier kan Facebook veel uit opmaken om een accuraat profiel van iemand te maken.

We duiken nu iets dieper in op het vergaren van data. Facebook kan ook bijhouden welke internetsites iemand bezoekt naast de Facebookpagina met de functie Facebook-pixels. Heel veel websites hebben deze plug-in op de website geïnstalleerd, zodat er bij wordt gehouden wat iemand op de site doet en wie deze persoon is. Mocht je via WhatsApp op zo’n site komen, dan weet Facebook wie je bent. Mocht er ergens je telefoonnummer staan opgeslagen op de browser, dan weet Facebook ook wie je bent. Heb je geen Facebook, ook dan is het geen probleem. Indien je dacht dat je vrij was van Facebook door niks te posten, alles te verwijderen of zelfs je account te deactiveren, dan heb je het mis.

Facebook heeft ook een App die lijkt op Google maps, namelijk Waze. Dit is een navigatieapp die tevens ook bijhoudt waar je bent, anders wordt het navigeren best moeilijk. Zo kan er ook bij worden gehouden waar iemand zich altijd begeeft en welke routes die persoon aflegt en op welke manier. Wanneer je reisgezellen die app ook hebben, weet Facebook met wie je samen reist.  

Op basis van bovenstaande uitleg weet Facebook praktisch gezien alles van iedereen op de wereld die op het internet zit.

Wat doet Facebook met je data?

Facebook zorgt ervoor dat iemand een gepaste advertentie krijgt te zien op internet. Met 1,7 miljard gebruikers actieve gebruikers en 2,6 miljard accounts, is er een groot bereik voor dit medium. Nu kan Facebook ervoor zorgen dat alleen potentiele gebruikers een advertentie kunnen zien die op hen gericht is. Hoe gerichter de advertentie, hoe sneller een gebruiker overgaat tot aankoop. Hoe sneller iemand iets koopt, hoe meer het profiel waard is.

Helaas is er in het verleden gebleken dat dit niet alleen maar is gebruikt voor de verkoop van onschuldige advertenties. Cambridge Analytica is hier het perfecte voorbeeld van. Dit bedrijf kon op basis van iemand zijn internetgedrag inschatten wat deze persoon dacht en hoe die persoon op andere gedachtes gebracht kon worden. Dit was zeer ideaal voor politieke partijen zoals bijvoorbeeld de BREXIT en de Amerikaanse presidentsverkiezing van Trump in 2016. Daarbij kon de volgende afweging gemaakt worden:

  • Gaat iemand niet stemmen –> Niet op richten
  • Stemt iemand al op jou –> Niet op richten
  • Is iemand van de tegenpartij niet over te halen –> Niet op richten
  • Levert iemand zijn stem uiteindelijk toch geen kiesmannen op –> Niet op richten

Op deze manier bleef er een handjevol mensen over die twijfelden en overgehaald kon worden. Facebook wist precies wie deze mensen waren en hoe ze bereikt konden worden. Door deze mensen gericht te bombarderen met politieke “onjuiste” informatie kon iemand zijn gedachtes bewust worden veranderd. Uiteindelijk denkt iedereen voornamelijk aan hetgeen wat die leest en ziet, dus het beïnvloeden was niet moeilijk. Mede hierdoor heeft Trump weten te winnen in 2016. [1]

Dit is alleen nog maar hetgeen waar ik weet van heb en wat uit is gekomen. Misschien wordt er achter de schermen nog meer gedaan met de data die is verkocht. Om positief te blijven neem ik maar even aan dat Facebook zijn lesje wel heeft geleerd sinds de laatste schandalen. Aangezien er geen alternatieven bestaan voor het Facebook imperium, heeft toch niemand een poot om op te staan.

Hoeveel verdient Facebook?

In het eerste kwartaal van 2020 verdiende Facebook $18 miljard dollar en daar was $4.9 miljard dollar uiteindelijk winst. Om even alles over een kam te scheren en dit kwartaal door te trekken over het hele jaar, dan zal Facebook dit jaar ongeveer $70 miljard dollar verdienen waarvan $18 miljard dollar winst zal zijn. Op het medium zijn 1,7 miljard gebruikers, dus met een simpel reksommetje kom ik uit op het volgende. Per gebruiker wordt per jaar $41,- verdiend en daarvan is $10,50 winst. Dit zijn kleine bedragen, maar massa is kassa denk ik maar. Wanneer ik naar de omzet kijk is dit de afgelopen jaren alleen maar gestegen. De kans is groot de het bedrijf nog niet is uitgegroeid, want zoals voorheen besproken zijn er geen alternatieven en dat is een van de pijlers van Warren Buffet. Of we moeten massaal Hyves een tweede kans gaan geven.

Hoeveel is de data waard van elke Facebook gebruiker?

Facebook wordt op een hogere waarde geschat dan de jaarlijkse omzet, omdat alle data niet wordt weggegooid en van waarde blijft. Dat betekent ook dat iedereen zijn data meer waard is dan alleen de jaaromzet. Op het moment van schrijven is Facebook totaal $660 miljard dollar waard en er zijn 4 miljard mensen die toegang hebben tot het internet. Om even een aanname te maken dat alle internetgebruikers evenveel waard zijn en dat Facebook informatie heeft van letterlijk alle internetgebruikers van de wereld, dan is de data van elke persoon $388,- waard. Probeer hier maar eens aan te denken als je “gratis” gebruik maakt van Facebook.

Zijn er alternatieven voor Facebook

Om een kijkje te geven in de huidige situatie van social media, bij deze een opsomming van de 7 grootste social media platforms van de wereld.

  1. Facebook                          2,6 miljard accounts
  2. YouTube                            2,0 miljard accounts
  3. WhatsApp                         2,0 miljard accounts
  4. Facebook Messenger     1,3 miljard accounts
  5. WeChat                             1,2 miljard accounts
  6. Instagram                          1,1 miljard accounts
  7. TikTok                                0,8 miljard accounts [2]

Van de grootste social media platforms ter wereld, zijn nummer 1, 3, 4 en 6 allemaal eigendom van Facebook. Tot in hoeverre de nummer 2 “YouTube” een social media kanaal te noemen is, weet ik niet? YouTube dekt voor mij persoonlijk niet echt de lading als ik aan social media denk. De overgebleven diensten, WeChat en TikTok zijn Chinees. Daarbij wordt gewaarschuwd dat de Chinese overheid meekijkt met alle data die binnen wordt gehaald. Ik heb nog geen bewijs kunnen vinden dat dit ook daadwerkelijk gebeurd, maar het geeft mij persoonlijk geen fijn gevoel. Dit alternatief is dus ook niet zaligmakend.

Aangezien er bijna geen alternatieven zijn, ontkomt niemand eraan dat zijn of haar data wordt verzameld door Facebook. Hierbij kan dus gesproken worden van: “winner takes all”, of van een monopolie op social media. Dit geeft Facebook heel veel macht. Om de macht te beperken moet er eigenlijk voorkomen worden dat één bedrijf hier een monopolie op heeft. Indien iedereen toch overstapt op een andere netwerk, dan wordt het probleem alleen maar verplaatst. Echter een social media kanaal is voornamelijk handig als bijna iedereen op hetzelfde kanaal zit. Maar dat moet juist voorkomen worden, want we willen niet dat er één bedrijf is dat alle gegevens kan verzamelen. Dus in feite zitten we vast in een catch 22 en daar profiteert Facebook enorm van. Doordat Facebook zichzelf deze positie heeft weten te bemachtigen, is en blijft het zo machtig.


[1] The great hack, documentaire uit 2019

[2] https://www.statista.com/statistics/272014/global-social-networks-ranked-by-number-of-users/

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.